Ontwikkelingen
De volgende ontwikkelingen hebben geleid tot het onderzoeksproject:
- het groeiend aantal werkende moeders;
- het tekort aan personeel en vrijwilligers;
- de sterk toegenomen vraag naar tussen- en naschoolse opvang;
- de voorschoolse opvang staat onder druk.
Groeiend aantal werkende moeders
Meer dan driekwart van de vrouwen in de leeftijd van 25 tot 45 jaar werkt meer dan 12 uur per week. Ook groeit het aantal vrouwen met een grote deeltijdbaan. De sterk toenemende arbeidsparticipatie van moeders is een belangrijke oorzaak voor de groei van de buitenschoolse opvang.
Tekort aan personeel en vrijwilligers
Enerzijds werken er steeds meer vrouwen met kinderen, anderzijds worden de mogelijkheden voor informele opvang beperkter, omdat ook steeds meer vrouwen op middelbare leeftijd de arbeidsmarkt opgaan.
Sterk toegenomen vraag naar tussen- en naschoolse opvang
Door de sterke groei en het gebrek aan overblijfkrachten wordt het overblijven in het basisonderwijs ieder schooljaar moeilijker. Door de groeiende arbeidsparticipatie loopt het aantal 'overblijfmoeders' sterk terug. De organisatie verloopt daardoor steeds moeizamer. Ook kinderen ervaren de teruglopende kwaliteit van de TSO en waarderen deze minder dan voorheen (Onderwijsraad, 2008, pag. 69).
In 2008 maakten meer dan 600.000 kinderen in Nederland gebruik van professionele kinderopvang. Door gebrek aan ruimte en personeel stonden er begin 2008 landelijk nog eens ruim 23.000 kinderen van werkende ouders op een wachtlijst. Het Centraal Planbureau heeft voorspeld dat de behoefte aan naschoolse opvang in Nederland de komende jaren nog met bijna 20% per jaar groeit.
In 2008 maakten in Hilversum 2.104 kinderen (van de 8.581 basisschoolleerlingen) gebruik van naschoolse opvang en stonden circa 600 kinderen op de wachtlijst voor naschoolse opvang in 2009. Voor Hilversum wordt rekening gehouden met een groei van méér dan 20%.
Voorschoolse opvang staat onder druk
De voorschoolse opvang staat onder grote druk. Enerzijds is het een opvangvorm waaraan slechts een kleine groep ouders behoefte heeft. Daarnaast is de duur van de opvang per dag zo beperkt dat deze niet bedrijfsmatig te organiseren is met voldoende waarborgen voor kwaliteit en continuïteit.